മഞ്ഞുപാളികളിലെ ഗോത്രപ്പെരുമ: സാമി ജനതയുടെ അത്ഭുത ലോകം

Sami Tribe Culture: ആർട്ടിക് മഞ്ഞുപാടങ്ങളിൽ അതിജീവിക്കുന്ന സാമി ജനതയുടെ വിസ്മയ ലോകം | The Kerala Canvas

യൂറോപ്പിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത്, അതിശൈത്യത്തിന്റെ വെള്ളപുതപ്പിനുള്ളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരു അത്ഭുത ലോകമുണ്ട്. അവിടെ അതിരുകളില്ലാത്ത മഞ്ഞുപാടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ റെയിൻഡിയറുകൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്ന, ‘ഗക്ടി’യുടെ വർണ്ണാഭമായ വസ്ത്രങ്ങളണിഞ്ഞ ഒരു ജനത—സാമികൾ.

സ്കാൻഡിനേവിയൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ഏക തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗമായ ഇവർ, പ്രകൃതിയെ വെറും കാഴ്ച ആയല്ല മറിച്ച് ദൈവമായി കരുതി സംരക്ഷിക്കുന്നവരാണ്. ആധുനികതയുടെ വേഗതയിൽ ലോകം ഓടുമ്പോൾ, ഇന്നും തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യവും ‘ജോയിക്’ എന്ന ആത്മീയ സംഗീതവും മുറുകെ പിടിക്കുന്ന ഈ ജനതയുടെ മണ്ണിലേക്കുള്ള യാത്ര കേവലം ഒരു സഞ്ചാരമല്ല, മറിച്ച് അതിജീവനത്തിന്റെയും സംസ്കാരത്തിന്റെയും വലിയൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്ന് നൽകുന്നത് . Sami Tribe Culture

സാപ്മി: സാമികളുടെ ജന്മനാട്

ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിലല്ല സാമി ജനത ജീവിക്കുന്നത്. വടക്കൻ നോർവേ, സ്വീഡൻ, ഫിൻലാൻഡ്, റഷ്യയിലെ കോല പെനിൻസുല എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശത്തെ അവർ ‘സാപ്മി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഏകദേശം 80,000 മുതൽ 1,00,000 വരെയാണ് ഇവരുടെ ജനസംഖ്യയെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

റെയിൻഡിയറുകളും സാമി ജീവിതവും: ഒരു അഭേദ്യമായ ബന്ധം

സാമി ജനതയുടെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ നട്ടെല്ലാണ് റെയിൻഡിയറുകൾ. ആർട്ടിക് വൃത്തത്തിലെ അതികഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മനുഷ്യജീവൻ നിലനിർത്താൻ സഹായിച്ച ഈ മൃഗങ്ങൾ അവരുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും കലയെയും ആത്മീയതയെയും ഒരുപോലെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. Sami Tribe Culture

വടക്കൻ നോർവേ, സ്വീഡൻ, ഫിൻലാൻഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ അതിശൈത്യമുള്ള തുന്ദ്രാ പ്രദേശങ്ങളിൽ റെയിൻഡിയറുകൾക്കൊപ്പം അവർ നടത്തുന്ന ദേശാടനം (Migration) ലോകത്തിലെ തന്നെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനനുസരിച്ച്, വേനൽക്കാലത്ത് തീരപ്രദേശങ്ങളിലേക്കും ശൈത്യകാലത്ത് വനാന്തരങ്ങളിലേക്കും റെയിൻഡിയറുകളെ നയിച്ചുകൊണ്ട് കിലോമീറ്ററുകളോളം അവർ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ഈ യാത്രകളിൽ ‘ലാവു’ (Lavvu) എന്നറിയപ്പെടുന്ന താത്കാലിക കൂടാരങ്ങളിലാണ് ഇവർ കഴിയുന്നത്.

റെയിൻഡിയറിന്റെ ഓരോ ഭാഗവും സാമികൾ കൃത്യമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. മാംസം പ്രധാന ഭക്ഷണമാകുമ്പോൾ, കട്ടിയുള്ള രോമത്തോടു കൂടിയ തോൽ അതിശൈത്യത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങളും പാദരക്ഷകളും നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അവരുടെ ‘ഗക്ടി’ എന്ന വസ്ത്രത്തിനൊപ്പം ധരിക്കുന്ന ഷൂസുകൾ പോലും മഞ്ഞിൽ നടക്കാൻ പാകത്തിൽ തോൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചവയാണ്. Sami Tribe Culture

കൂടാതെ, റെയിൻഡിയറുകളുടെ കൊമ്പുകൾ (Antlers) ഉപയോഗിച്ച് കത്തിയുടെ പിടികൾ, സൂചികൾ, മറ്റ് കരകൗശല വസ്തുക്കൾ എന്നിവയും അവർ നിർമ്മിക്കുന്നു. ഇന്നും സാമി ഭാഷകളിൽ റെയിൻഡിയറുകളുടെ പ്രായം, നിറം, സ്വഭാവം എന്നിവയെ വിവരിക്കാൻ നൂറുകണക്കിന് വ്യത്യസ്ത വാക്കുകളുണ്ട് എന്നത് ഈ മൃഗങ്ങളുമായി അവർക്കുള്ള ആത്മബന്ധത്തിന്റെ തെളിവാണ്. ആധുനിക കാലത്ത് മോട്ടോർ ബൈക്കുകളും ഹെലികോപ്റ്ററുകളും വരെ റെയിൻഡിയറുകളെ മേയ്ക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇന്നും ഓരോ റെയിൻഡിയറിന്റെയും ചെവിയിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കുടുംബ മുദ്രകൾ സാമി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അടയാളമായി തുടരുന്നു.

ഗക്ടി: വർണ്ണാഭമായ തനിമ

സാമികളുടെ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമാണ് ‘ഗക്ടി’ (Gakti). നീല നിറത്തിലുള്ള തുണിയിൽ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ നിറങ്ങളിലുള്ള നൂലുകൾ കൊണ്ട് തുന്നിയുണ്ടാക്കുന്ന ഈ വസ്ത്രം കാഴ്ചയിൽ അതീവ സുന്ദരമാണ്. ഒരാളുടെ ഗക്ടി നോക്കിയാൽ അയാൾ ഏത് കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടതാണെന്നും ഏത് പ്രദേശത്തുകാരനാണെന്നും തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കും. ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിലും ഉത്സവങ്ങളിലും ഇന്നും അവർ അഭിമാനത്തോടെ ഈ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു. Sami Tribe Culture

‘ജോയിക്’ എന്ന മന്ത്രസംഗീതം

സാമി സംസ്‌കാരത്തിന്റെ ആത്മാവ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന ഒന്നാണ് ‘ജോയിക്’ (Yoik). വെറുമൊരു പാട്ട് എന്നതിലുപരി, ഒരു വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചോ, പ്രകൃതിയിലെ ഒരു പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു മൃഗത്തെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള ആഴത്തിലുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ് ഇത്. യൂറോപ്പിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ സംഗീത രൂപങ്ങളിൽ ഒന്നായി ജോയിക് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സംഗീതത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, ഇത് എന്തിനെക്കുറിച്ചാണോ പാടുന്നത്, ആ വസ്തുവിനെയോ വ്യക്തിയെയോ വരികളിലൂടെ വിവരിക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്; മറിച്ച് ശബ്ദവിന്യാസങ്ങളിലൂടെ ആ രൂപത്തെ സംഗീതമായി ആവിഷ്കരിക്കുകയാണ് (To yoik something, not about something). Sami Tribe Culture

പരമ്പരാഗതമായി, ജോയിക് ആലപിക്കുമ്പോൾ ചുരുങ്ങിയ വാക്കുകൾ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളൂ, അല്ലെങ്കിൽ വാക്കുകൾ തീരെ ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം, താളാത്മകമായ ചടുലതയും ശബ്ദത്തിന്റെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളും ഉപയോഗിച്ച് ഒരു അനുഭവം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു റെയിൻഡിയറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ജോയിക് ആണെങ്കിൽ ആ മൃഗത്തിന്റെ ചലനങ്ങളെയും സ്വഭാവത്തെയും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലായിരിക്കും അതിന്റെ സംഗീതശൈലി. ആത്മീയതയുമായി ഇതിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്.

പഴയകാലത്ത് സാമി പുരോഹിതന്മാർ (Shamans) പ്രത്യേകതരം ഡ്രമ്മുകൾക്കൊപ്പം (Sami Drums) മന്ത്രതുല്യമായ രീതിയിൽ ജോയിക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി അവർ ഇതിനെ കണ്ടു. കാലക്രമേണ, മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും ജോയിക് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, സാമി ജനത തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യം രഹസ്യമായി കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. ഇന്ന് ആധുനിക സംഗീത ശാഖകളായ റോക്ക്, പോപ്പ്, ജാസ് എന്നിവയുമായി ചേർത്ത് പുതിയ തലമുറയിലെ സാമി കലാകാരന്മാർ ജോയിക് അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് കേവലം വിനോദമല്ല, മറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന ഒരു ഗോത്രത്തിന്റെ അതിജീവനത്തിന്റെയും സ്വത്വത്തിന്റെയും ശബ്ദമാണ്.

അതിജീവനത്തിനായുള്ള പോരാട്ടവും സാംസ്കാരിക വീണ്ടെടുപ്പും

ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാൽ, വടക്കൻ യൂറോപ്പിലെ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അതിരുകൾ നിശ്ചയിക്കുകയും അധികാരം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ക്രൂശിക്കപ്പെട്ടത് സാമി ജനതയായിരുന്നു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതി വരെയും നോർവേയും സ്വീഡനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ‘അസിമിലേഷൻ’ (Assimilation) അഥവാ സാംസ്കാരികമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ എന്ന നയമാണ് സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സാമി കുട്ടികളെ അവരുടെ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് അകറ്റി മിഷനറി സ്കൂളുകളിൽ താമസിപ്പിക്കുകയും, അവിടെ സ്വന്തം മാതൃഭാഷ സംസാരിക്കുന്നത് കർശനമായി നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യ വിശ്വാസങ്ങളും ആചാരങ്ങളും പാപമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കാൻ അവർ നിർബന്ധിതരായി. ഈ കാലഘട്ടം സാമി ചരിത്രത്തിലെ കറുത്ത അധ്യായമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ 1970-കളിലും 80-കളിലും നടന്ന ശക്തമായ സാംസ്കാരിക ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പിന്റെ ഫലമായി സ്ഥിതിഗതികൾ മാറി. Sami Tribe Culture

നോർവേയിലെ ആൾട്ട നദിയിൽ ഡാം നിർമ്മിക്കുന്നതിനെതിരെ സാമികൾ നടത്തിയ വലിയ പ്രതിഷേധം അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് നോർവേ (1989), സ്വീഡൻ (1993), ഫിൻലാൻഡ് (1996) എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ സാമി പാർലമെന്റുകൾ സ്ഥാപിതമായത്. ഇന്ന് വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലും ഭാഷാ സംരക്ഷണത്തിലും ഈ പാർലമെന്റുകൾക്ക് വലിയ അധികാരമുണ്ട്.

ആധുനികതയുടെ വെല്ലുവിളികളും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയും

ഇന്ന് സാമി ജനത സ്നോമൊബൈലുകളും ഹെലികോപ്റ്ററുകളും ആധുനിക വാർത്താവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും റെയിൻഡിയർ വളർത്തലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പ്രകൃതിദത്തമായ വെല്ലുവിളികൾ മുമ്പത്തേക്കാൾ സങ്കീർണ്ണമാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം (Climate Change) ഇവരുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. ആർട്ടിക് മേഖലയിലെ ചൂട് കൂടുന്നതോടെ മഞ്ഞുരുകുകയും, മഴ പെയ്യുമ്പോൾ മഞ്ഞിനു മുകളിൽ ഐസ് പാളികൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് റെയിൻഡിയറുകൾക്ക് മഞ്ഞിനടിയിലുള്ള പായലുകൾ (Lichen) കണ്ടെത്തി ഭക്ഷിക്കുന്നത് അസാധ്യമാക്കുന്നു, ഫലമായി ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗങ്ങൾ പട്ടിണി കിടന്ന് ചാവുന്നു.

മറ്റൊരു പ്രധാന ഭീഷണി ഗ്രീൻ എനർജിയുടെയും വ്യവസായവൽക്കരണത്തിന്റെയും പേരിൽ നടക്കുന്ന കടന്നുകയറ്റമാണ്. കാറ്റാടി മില്ലുകൾ (Wind farms), ഖനന പദ്ധതികൾ, വനനശീകരണം എന്നിവയ്ക്കായി സർക്കാർ സാമികളുടെ പരമ്പരാഗത ഭൂമി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇവരുടെ സ്വതന്ത്രമായ സഞ്ചാരത്തെയും ഉപജീവനത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. വടക്കൻ സ്വീഡനിലെ ഇരുമ്പ് ഖനികളും ലിഥിയം ഖനന സാധ്യതകളും സാമി ഭൂമിക്ക് മേൽ വലിയ സമ്മർദ്ദമാണ് ചെലുത്തുന്നത്. സ്വന്തം ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിനും പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി കോടതികളിലും തെരുവുകളിലും വലിയ നിയമപോരാട്ടങ്ങളാണ് ഇന്നും സാമി ജനത നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇരട്ട പ്രഹരമെന്നോണം, ഒരേസമയം ആഗോള താപനത്തോടും ആധുനിക വികസനത്തിന്റെ പാർശ്വഫലങ്ങളോടും പൊരുതിക്കൊണ്ടാണ് ഈ അപൂർവ്വ ഗോത്രവർഗ്ഗം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.

പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ഉദാഹരണമാണ് സാമി ജനത. ആധുനിക ലോകം പുരോഗതിയുടെയും വികസനത്തിന്റെയും പാതയിൽ കുതിക്കുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ വേരുകൾ മറക്കാതെ സംസ്കാരത്തെ മുറുകെപ്പിടിക്കുകയാണ് ഈ ആർട്ടിക് സമൂഹം. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം അനുഭവിച്ച വിവേചനങ്ങളെയും അടിച്ചമർത്തലുകളെയും അതിജീവിച്ച്, ഇന്ന് അവർ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ തദ്ദേശീയ അവകാശങ്ങളുടെ ശബ്ദമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

എങ്കിലും, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും ആധുനിക വ്യവസായങ്ങളുടെ കടന്നുകയറ്റവും ഉയർത്തുന്ന ഭീഷണികൾ സാമി ജീവിതത്തിന് മുന്നിൽ വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മഞ്ഞുരുകുന്ന ആർട്ടിക് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് റെയിൻഡിയറുകളും അവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സാമി ജീവിതരീതികളും അപ്രത്യക്ഷമായാൽ, അത് മനുഷ്യരാശിയുടെ തന്നെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന് ഏൽക്കുന്ന വലിയൊരു ആഘാതമായിരിക്കും. പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യാതെ സംരക്ഷിച്ചു നിലനിർത്തുന്ന സാമികളുടെ ജീവിതദർശനം ഇന്ന് ലോകത്തിന് മുഴുവൻ മാതൃകയാണ്.

https://ananthadhara.com/himba-birth-song-tradition/

System Movie OTT Release: പ്രൈം വീഡിയോയിൽ എത്തുന്ന ശക്തമായ കോടതി ത്രില്ലർ; സോനാക്ഷിയും ജ്യോതികയും ഒന്നിക്കുന്ന ‘സിസ്റ്റം’ മേയ് 22 മുതൽ